Ile można przelać komuś na konto? Kiedy skarbówka dokona kontroli?

Adam Kuchta
rozwiń więcej
Nasze konta pod kontrolą skarbówki. Banki muszą zgłaszać wysokie przelewy, ale to nie wszystko na musisz uważać / Shutterstock

Banki i skarbówka monitorują zarówno pojedyncze większe przelewy pieniężne, jak i regularne wpłaty na mniejsze sumy. Nietypowe tytuły przelewów czy niezgłoszone darowizny mogą skutkować kontrolą i sankcjami podatkowymi. Jakie są limity, obowiązki podatników i jak unikać problemów z fiskusem? Sprawdź, na co zwraca uwagę skarbówka.

rozwiń >

W dobie cyfryzacji i powszechnego korzystania z bankowości elektronicznej, przelewy bankowe stały się codziennością. Jednak warto wiedzieć, że niektóre transakcje mogą zwrócić uwagę organów skarbowych. W Polsce istnieją przepisy regulujące monitorowanie przelewów, a ich nieprzestrzeganie może prowadzić do przykrych konsekwencji podatkowych. Na co więc zwracać uwagę?

Konta i przelewy pod kontrolą. Banki muszą zgłaszać wysokie transakcje skarbówce

Instytucje finansowe w naszym kraju, w tym banki, mają obowiązek monitorowania oraz zgłaszania podejrzanych transakcji, w szczególności tych o wysokiej wartości. Wynika to z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, która implementuje unijne dyrektywy AML (Anti-Money Laundering). Celem tych regulacji jest zapobieganie działalności przestępczej, w tym finansowaniu terroryzmu oraz praniu pieniędzy.

Z przepisów tych wynika, że instytucje obowiązane (np. banki, firmy pożyczkowe, kantory, notariusze) są zobligowane do rejestrowania każdej transakcji o wartości równej lub wyższej niż 15 000 euro (lub jej równowartości w innej walucie). Wartość ta odnosi się zarówno do pojedynczej operacji, jak i serii powiązanych transakcji, które łącznie przekraczają ten próg.

Tego typu transakcje muszą być zgłaszane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), który działa w ramach Ministerstwa Finansów. Zgłoszenie odbywa się w formie raportu, który zawiera szczegółowe informacje o nadawcy i odbiorcy środków, a także o celu i charakterze transakcji. GIIF analizuje zgromadzone dane pod kątem ewentualnych nieprawidłowości, a w przypadku wykrycia podejrzanych operacji może wszcząć postępowanie wyjaśniające, a nawet przekazać sprawę organom ścigania.

Choć ustawowy limit zgłoszeniowy wynosi 15 000 euro, wiele banków w Polsce wprowadza bardziej restrykcyjne regulacje wewnętrzne. W ramach własnych polityk bezpieczeństwa niektóre instytucje finansowe stosują niższe limity, na przykład 10 000 euro. Oznacza to, że nawet transakcje na kwoty poniżej oficjalnego progu mogą być zgłaszane do GIIF, jeśli bank uzna je za potencjalnie podejrzane.

Jakie konsekwencje dla klientów banków? Osoby dokonujące przelewów powinny mieć świadomość, że bank może zażądać dodatkowych informacji lub dokumentów potwierdzających legalność transakcji. W skrajnych przypadkach, jeśli bank uzna operację za potencjalnie podejrzaną, może ją wstrzymać lub nawet zamrozić środki na rachunku do czasu wyjaśnienia sprawy.

Ważne

Klienci banków powinni być świadomi tych zasad oraz możliwych konsekwencji wynikających z niedopełnienia obowiązków informacyjnych dotyczących transakcji. W celu uniknięcia problemów warto zawsze dokładnie dokumentować źródło i cel większych przelewów oraz przestrzegać obowiązujących przepisów.

Jaki są limity przelewów dla darowizn i obowiązki podatkowe?

Przekazywanie darowizn w Polsce podlega regulacjom zawartym w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Podatek ten obowiązuje w przypadku przekazania majątku bez ekwiwalentu, a jego wysokość zależy od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym.

W zależności od grupy podatkowej, limity zwolnienia wynoszą:

  • I grupa podatkowa: 36 120 zł – obejmuje najbliższą rodzinę, taką jak małżonkowie, rodzice, dzieci, wnuki, rodzeństwo, teściowie;
  • II grupa podatkowa: 27 090 zł – obejmuje dalszą rodzinę, np. rodzeństwo rodziców, zstępnych rodzeństwa (np. dzieci siostry), małżonków rodzeństwa;
  • III grupa podatkowa: 5 733 zł – dotyczy pozostałych osób niespokrewnionych.

Przekroczenie tych kwot w ciągu pięciu lat od tego samego darczyńcy obliguje obdarowanego do zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy na formularzu SD-Z2. Jeśli darowizna nie zostanie zgłoszona w terminie, obdarowany musi zapłacić podatek według skali progresywnej:

  • I grupa podatkowa: od 3% do 7% wartości darowizny,
  • II grupa podatkowa: od 7% do 12%,
  • III grupa podatkowa: od 12% do 20%.

Co więcej? Osoby należące do zerowej grupy podatkowej (np. małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice) mogą uniknąć podatku, jeśli zgłoszą darowiznę w terminie i jeśli przekazane środki zostaną udokumentowane, np. przelewem bankowym.

Tabela: Skale podatkowe w podatku od darowizn

Kwoty nadwyżki w zł

Podatek wynosi

ponad

do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

 

11 833

3%

11 833

23 665

355 zł i 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 665

 

946 zł 60 gr i 7% od nadwyżki ponad 23 665 zł

2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej

 

11 833

7%

11 833

23 665

828 zł 40 gr i 9% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 665

 

1893 zł 30 gr i 12% od nadwyżki ponad 23 665 zł

3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej

 

11 833

12%

11 833

23 665

1420 zł i 16% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 655

 

3313 zł 20 gr i 20% od nadwyżki ponad 23 665 zł

Ważne

Niedopełnienie obowiązków podatkowych związanych z darowiznami może skutkować sankcjami finansowymi oraz dodatkowymi karami w przypadku wykrycia celowego unikania opodatkowania.

Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Regularne przelewy na niskie kwoty mogą wzbudzić podejrzenie skarbówki

Nie tylko duże jednorazowe transakcje mogą przyciągnąć uwagę urzędu skarbowego. Regularne przelewy na niskie kwoty, zwłaszcza jeśli są dokonywane często i na rzecz różnych odbiorców, również mogą wzbudzić podejrzenia. Zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, organy podatkowe mają prawo żądać informacji na temat przepływów finansowych, jeśli uznają, że mogą one być związane z unikaniem opodatkowania.

Dodatkowo, zgodnie przepisami zawartymi w ustawie o podatku od towarów i usług, przedsiębiorcy dokonujący regularnych przelewów powinni posiadać dokumentację uzasadniającą te transakcje, zwłaszcza jeśli są one związane z działalnością gospodarczą. Brak takiej dokumentacji może prowadzić do kontroli skarbowej oraz konieczności udowodnienia źródła pochodzenia środków.

Nietypowe tytuły przelewów. Tego trzeba zawsze unikać!

Tytuły przelewów o nietypowym charakterze, które mogą sugerować próbę unikania opodatkowania lub ukrycia darowizny, również mogą zwrócić uwagę organów skarbowych. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niektóre przelewy mogą być uznane za przychód podlegający opodatkowaniu, jeśli nie ma dla nich uzasadnienia ekonomicznego.

Urząd skarbowy może również powołać się zapisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Dają one organom skarbowym prawo do analizy i monitorowania transakcji bankowych pod kątem zgodności z przepisami podatkowymi.

Uprawnienia skarbówki są teraz szerokie. Może prześwietlać transakcje bankowe

Od 2022 roku urzędy skarbowe mają rozszerzone uprawnienia w zakresie kontroli kont bankowych. Zgodnie ustawą o Krajowej Administracji Skarbowej, organy skarbowe mogą monitorować transakcje finansowe bez konieczności informowania właściciela rachunku. Co więcej, zgodnie zapisami ordynacji podatkowej, kontrola może obejmować operacje bankowe nawet sprzed pięciu lat, a w szczególnych przypadkach może zostać przedłużona. W praktyce oznacza to, że fiskus ma możliwość prześledzenia pełnej historii przepływów finansowych osoby fizycznej lub przedsiębiorstwa, jeśli uzna, że istnieją przesłanki do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Dodatkowo, w przypadku wykrycia nieprawidłowości, urząd skarbowy może nałożyć sankcje finansowe zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks karny skarbowy. Obejmują one karę w postaci grzywny, a w skrajnych przypadkach nawet karę pozbawienia wolności.

Jak zatem uniknąć problemów z urzędem skarbowym? Są cztery proste zasady

Aby zminimalizować ryzyko kontroli skarbowej, warto przestrzegać tych 4 zasad:

  1. Dokładnie opisywać tytuły przelewów: Unikaj niejasnych lub humorystycznych opisów, które mogą zostać źle zinterpretowane.
  2. Przechowywać dokumentację: Zachowuj potwierdzenia i dokumenty uzasadniające dokonane transakcje, zwłaszcza w przypadku darowizn.
  3. Zgłaszać darowizny: Jeśli wartość darowizny przekracza ustawowe limity, niezwłocznie zgłoś ją do urzędu skarbowego.
  4. Unikać podejrzanych transakcji: Rezygnuj z operacji, które mogą być interpretowane jako próba unikania opodatkowania lub prania pieniędzy.

Świadomość obowiązujących przepisów i przestrzeganie ich pozwoli na bezpieczne zarządzanie finansami oraz uniknięcie nieprzyjemnych konsekwencji związanych z interwencją urzędu skarbowego.

Infor.pl
Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? [PORADNIK]
03 kwi 2025

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? - to częste pytania zadawane na forum w Internecie. Po pierwsze, należy zaprzestać zaciągania kolejnych zobowiązań. Co dalej? Oto poradnik, który pokazuje jak krok po kroku wyjść z długów. Zawiera wszystko, co należy widzieć o oddłużaniu.

W Łodzi zrobią porządek z hulajnogami
03 kwi 2025

Łódź chce zapanować nad hulajnogami. Źle zaparkowane, leżące na chodniku jednoślady utrudniają przejście pieszym, więc włodarze chcą uporządkować ich zwrot. Do końca maja w Śródmieściu powstanie 313 miejsc do parkowania hulajnóg - ich działania dopilnują operatorzy.

MEN: Przymusowy odbiór dziecka na terenie jednostek systemu oświaty po wyczerpaniu wszystkich innych możliwości
03 kwi 2025

Stanowisko MEN w kwestii przymusowych odbiorów dzieci na terenie jednostek systemu oświaty nie uległo zmianie. Resort zaznaczył jednak, że odbiór dziecka powinien następować po wyczerpaniu wszystkich innych możliwości.

Czy w lipcu 2025 r. będzie podwyżka najniższej krajowej?
03 kwi 2025

Czy lipiec 2025 r. to drugi termin podwyżki najniższej krajowej w tym roku? W 2023 i 2024 r. dwa razy w roku podnoszono wysokość płacy minimalnej. Jak będzie w tym roku?

Sprawdź uprawnienia kierowcy. Nowa usługa w aplikacji mObywatel
03 kwi 2025

W aplikacji mObywatel można już sprawdzić uprawnienia kierowcy. Wystarczy wpisać imię, nazwisko oraz numer blankietu dokumentu, aby uzyskać możliwość weryfikacji danych każdego kierowcy i statusu jego prawa jazdy, tymczasowego prawa jazdy oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem.

Opłaty za pobyt w DPS. Współpraca z MOPS ma znaczenie [Kryteria 2025]
03 kwi 2025

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego?

Sąd Apelacyjny unieważnił umowę kredytu złotówkowego (prawomocnie). Jakie były powody? Analiza radcy prawnego
03 kwi 2025

Jeśli w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku prawie każdy mógł powiedzieć, że kojarzy kogoś znajomego, kto wyjechał za granicę ze względu na exodus migracyjny, to zakładam, że już w trzeciej dekadzie prawie każdy będzie kojarzył kogoś, kto unieważnił swoją umowę z bankiem. I to nie tylko tę waloryzowaną kursem waluty obcej. Unieważnianie kredytów i pożyczek stanie się sportem narodowym Polaków, takim jak jest nim teraz grillowanie.

Test z geografii - strony świata. Tylko 8 pytań
03 kwi 2025
Berlin leży na północny wschód od Paryża. Sprawdź, czy uda Ci się poprawnie wskazać kierunki bez otwierania mapy.
Ile zarabiają Polacy i gdzie najlepiej? Zaskakujące dane GUS
03 kwi 2025

Znamy już najnowsze dane o wynagrodzeniach za październik 2024 roku. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8363,69 zł brutto, ale mediana była o 18% niższa i wyniosła 6856,75 zł. Dysproporcje te wskazują na duże rozwarstwienie płacowe, szczególnie widoczne w zależności od płci, wieku, branży oraz wielkości firmy. Sprawdź, co kryje się za tymi liczbami.

Prosty test z literatury. Kto jest autorem?
03 kwi 2025
Tyle książek przeczytanych... Czy pamiętasz, kto je napisał? Proponujemy prosty test na odświeżenie pamięci. Zaczynamy od najłatwiejszego pytania:
pokaż więcej
Proszę czekać...