Więcej na szkoły i szpitale, mniej na 800 plus i 13 emerytury w 2026 roku? Ekspert Banku Światowego wskazał drogę

Piotr Nowak
rozwiń więcej
Pieniądz banknot w garści / Czy 800 plus będzie ograniczone? Ile kosztuje nas program? / Piotr Nowak / INFOR

Czy rząd powinien zredukować 800 plus oraz 13 i 14 emeryturę, a zaoszczędzone pieniądze przeznaczyć na edukacje czy ochronę zdrowia? Zapytaliśmy o to jednego z najbardziej cenionych polskich ekonomistów, prof. Marcina Piątkowskiego, który odwiedził nas w programie Gość Infor.pl.

Nierówności społeczne w Polsce rosną

- Jest duża grupa wyborców, która oczekuje tego, by państwo ich wspomagało. Jeden pomysł jest po stronie systemu podatkowego - tak by był bardziej progresywny, dawał biedniejszym bodźce, by chcieli się kształcić, pracować, rozwijać. Z drugiej strony - są też potrzebne wysokiej jakości usługi publiczne - powiedział w Gościu Infor.pl. prof. Marcin Piątkowski.

Prof. Piątkowski wskazał na jeden symptomatyczny proces. Coraz więcej rodziców wysyła dzieci do prywatnych szkół, co pogłębia podziały społeczne i sprawa, że bogaci, średniozamożni i biedniejsi wychowują się w separacji społecznej, w ramach różnej jakości kształcenia i innych sposobów spędzania czasu.

- W Warszawie jest to już ponad 5 proc. To jest rozczłonkowanie społeczeństwa. To sprawa, że wielkomiejska elita zaczyna się odrywać reszcie społeczeństwa. Trzeba ten proces zahamować jak najszybciej. Oczywiście - nie likwidując szkoły prywatne, ale zapewniając odpowiednie pieniądze szkołom publicznym, by te mogły uczyć tak dobrze jak prywatne -zauważył ekonomista Banku Światowego, prof. Marcin Piątkowski.

Dziura w VAT, PIT i CIT

Prof. Piątkowski zauważył, że państwo polskie ma ogromne pieniądze w zasięgu ręki, ale nie jest w stanie z nich skorzystać. Przecieka system podatkowy, a rządzący nie maja odwagi by podjąć inne, potencjalnie pożyteczne społecznie kroki.

- Mamy poważny dylemat fiskalny. Teraz, gdy od dwóch lat wydajemy dwa razy więcej niż wcześniej na armię. W międzyczasie nie tylko nie zwiększyliśmy dochodów budżetu państwa, a je obniżyliśmy - z powodu obniżenia składki zdrowotnej i innych reform czy pseudoreform. Musimy wzmacniać państwo, nie je zubażać. Musimy zwiększyć dochody, a na razie mamy dziurę w VAT, ale także dziury w CIT i PIT. To są dziesiątki miliardów do odzyskania. Możemy też zwiększyć dochody, zwiększając np. akcyzę na alkohol, które obecnie jest w Polsce jednym z najtańszych w UE, co nam się nie opłaca, bo generuje koszty na ochronę zdrowia - powiedział prof. Marcin Piątkowski.

Ograniczyć 800 plus? 13 emerytura do likwidacji?

Prof. Piątkowski wskazał drogę, jaką Polska powinna podążać, by zapewnić sobie szybki i długotrwały rozwój. Według ekonomisty Banku Światowego trzeba pomyśleć o ograniczeniu świadczeń bezpośrednich, na rzecz inwestycji publicznych, które podniosą jakość życia i zwiększą innowacyjność.

- Mamy wiele wydatków publicznych jak 800 plus, 13 i 14 emerytura, które często są nieuzasadnione. Na 13 i 14 emeryturę wydajemy 30-40 miliardów rocznie, czyli tyle ile na naukę. To jest dylemat: czy chcemy inwestować w naukę i innowację i być Koreą Południową Europy, czy dotować emerytów, którzy w swojej masie wcale nie są najbiedniejsi - powiedział prof. Marcin Piątkowski z Banku Światowego.

Ile Polska wydaje na 800 plus?

Świadczenie Rodzina 800 plus otrzymuje obecnie około 7 milionów dzieci. Nie ma jednak kryterium dochodowego. Otrzymują je również bogaci rodzice z Konstancina czy Wilanowa. Koszt całego programu w 2025 roku wyniesie 62,5 mld zł.

Ile kosztuje 13 i 14 emerytura?

Koszty "trzynastki i "czternastki" to duży wydatek dla budżetu państwa. W 2025 roku zaplanowano na ten cel 31,5 mld zł. Oznacza to, że na 800 plus oraz dodatkowe emerytury wydamy prawie 100 mld zł.

Infor.pl
Emeryci, ZUS i przeliczanie emerytur. Kolejne 15 wyroków sądów cywilnych [wykonanie wyroku TK z 4 czerwca 2024 r.]
27 mar 2025

Zestawienie i omówienie korzystnych wyroków sądów powszechnych w sprawach dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20, w tym jednego prawomocnego. Przeliczenie emerytur, wyrównania, odsetki z ZUS na rzecz emerytów. Jakie są realia w sądach okręgowych i apelacyjnych.

ZUS naruszał Konstytucję dla emerytur powszechnych po 2013 r. Ale nie dla emerytur z 2010 r.
27 mar 2025

W 2005 r. przeszłam na wcześniejszą emeryturę w wieku 55 lat. W 2010 r gdy skończyłam 60 lat co prawda miałam jakieś przeliczenie na którym zyskałam brutto 249,88. Następnie w 2016r znów miałam przeliczenie i to zyskałam 78,53 brutto. W obecnej chwili mam 75 lat. Czy mogę ubiegać się o ponowne przeliczenie na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z czerwca 2024 r.

Obowiązkowe e-Doręczenia od 1 kwietnia 2025 r. dla firm zarejestrowanych w KRS. Jak założyć skrzynkę i aktywować Adres do Doręczeń Elektronicznych (ADE)
27 mar 2025

W komunikacie z 27 marca 2025 r. Poczta Polska przypomina o nadchodzącym terminie: 1 kwietnia 2025 r., kiedy to obowiązek korzystania z systemu e-Doręczeń zostanie rozszerzony na przedsiębiorstwa zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym przed początkiem bieżącego roku.

W najbliższy weekend zmieniamy czas na letni, ale czy to ma sens? Eksperci są jednomyślni
27 mar 2025

Wniosek dotyczący zniesienia zmiany czasu dwa razy w roku w Unii Europejskiej przestał być procedowany w 2020 roku z powodu wybuchu pandemii Covid-19. Od tego czasu mija już 5 lat. Czy nadszedł czas na wznowienie prac nad likwidacją obowiązkowej zmiany czasu w marcu i październiku każdego roku? Czy to nadal ma sens? Poprosiliśmy o wypowiedź przedstawicieli różnych środowisk i ekspertów kilku dziedzin. Co z nich wynika?

Jak skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej? Skarbówka wyjaśnia
27 mar 2025

Ulga termomodernizacyjna to jedno z najchętniej wykorzystywanych odliczeń w podatku PIT, które pozwala właścicielom domów jednorodzinnych na zmniejszenie podstawy opodatkowania dzięki wydatkom związanym z termomodernizacją budynku. Dzięki tej uldze można odliczyć do 53 tys. zł za wydatki na poprawę efektywności energetycznej domu, w tym wymianę źródeł energii czy modernizację instalacji grzewczej. Ważne jest, że ulga może być rozliczana przez kilka lat, a szczegółowe zasady dostępne są na stronie podatki.gov.pl.

Czasowe ograniczenie prawa do azylu jest działa. Co to oznacza?
27 mar 2025

Polska wprowadza czasowe ograniczenie prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową na granicy z Białorusią. Rząd argumentuje, że to konieczne dla bezpieczeństwa kraju, ale decyzja budzi kontrowersje. Co oznacza nowe rozporządzenie, jakie są jego skutki i jak wpłynie na sytuację na granicy? Oto szczegóły.

Apel do premiera: Dwóch pułkowników. Jeden z emeryturą do 11 tysięcy 135 zł 73 gr. Drugi 5 tysięcy 177 zł 37 gr netto
27 mar 2025

Trzech senatorów skierowało pismo do premiera D. Tuska z apelem w sprawie emerytur mundurowych. Chodzi o problem składek ZUS za okres pracy cywilnej byłych wojskowych, która w praktyce nie wpływa na wysokość emerytury mundurowej. Mundurowi oczekują albo doliczania tych składek w większym wymiarze do emerytury wojskowej albo drugiej emerytury cywilnej.

Podatek cyfrowy w Polsce? Eksperci alarmują: zagrożenie dla biznesu i konsumentów
27 mar 2025

Pomysł wprowadzenia podatku cyfrowego powraca, ale budzi poważne kontrowersje. Eksperci ostrzegają: to niesprawiedliwe rozwiązanie, które może zaszkodzić polskim przedsiębiorcom, podnieść ceny usług i wywołać napięcia z USA. Czy Polska powinna podążać tą drogą? Oto trzy kluczowe powody, dla których podatek cyfrowy to ryzykowny pomysł.

Trwa nabór wniosków o świadczenie wychowawcze. Jak uniknąć przerwy w wypłatach 800 plus?
27 mar 2025

1 czerwca 2025 r. rozpocznie się nowy okres świadczeniowy w programie 800 plus. Wniosek o świadczenie wychowawcze można złożyć jedynie drogą elektroniczną. Jak można uniknąć przerwy w wypłacie świadczenia?

19-letni motocyklista bez uprawnień potrącił policjanta i zbiegł
27 mar 2025

19-nastolatek z Międzyrzecza (Lubuskie) stanie przed sądem za zarzut spowodowania wypadku, niezatrzymanie się do kontroli i ucieczkę z miejsca wypadku.

pokaż więcej
Proszę czekać...