Czym jest cyberprzestępstwo?

Roland Szymczykiewicz
Adwokat
rozwiń więcej
Cyberprzestępstwo w polskim prawie. /Fot. Fotolia
Walka z cyberprzestępczością oraz sama cyberprzestępczość są hasłami bardzo często podnoszonymi tak w mediach, jak i w literaturze prawa karnego. Niniejsze opracowanie ma na celu podjęcie próby ustalenia tego, czym dokładnie owa cyberprzestępczość jest.

Należy zacząć przedmiotową analizę od stwierdzenia, iż w istocie cyberprzestępczość jest zjawiskiem narastającym, niebezpiecznym i niewątpliwie przynoszącym przestępcom duże dochody. Należy tu zasygnalizować, że już w 2004 r. specjaliści cyberprzestępczości sygnalizowali, iż po raz pierwszy w historii dochody z cyberprzestępstw przerosły dochody większe niż handel bronią oraz większe niż handel narkotykami.

W polskim prawie nie ma legalnej, czyli jednolitej przyjętej przez prawo definicji cyberprzestępczości. Można więc posługiwać się tym pojęciem intuicyjnie (rozumując, iż są to przestępstwa popełniane za pomocą komputerów oraz internetu), albo pomocniczo posłużyć się definicjami, które formułują inne podmioty np. ONZ, Rada Europy, Unia Europejska, czy też INTERPOL.

Definicja INTERPOLU

 Definicja sformułowane przez Interpol jest bardzo praktyczna i rozpatruje cyberprzestępczość w 2 ujęciach tzw. wertykalnym oraz horyzontalnym.

Ujęcie wertykalne dotyczy przestępstw specyficznych dla cyberprzestrzeni, czyli takich które tylko tam mogą być dokonane np. hacking, sabotaż komputerowy.

Z kolei ujęcie horyzontalne zakłada popełnianie przestępstw przy pomocy technik komputerowych (np. oszustwa komputerowe, fałszowanie pieniędzy, pranie brudnych pieniędzy, etc.)

Zobacz serwis: Kodeks karny

Cyberprzestępczość według Rady Europy

W przedmiocie cyberprzestępczości Rada Europy przyjęła konwencję z dnia 23 listopada 2001 r.  Konwencja ta rozróżnia następujące rodzaje przestępstw:

  • a) fałszerstwo komputerowe
  • b) oszustwo komputerowe
  • c) przestępstwo związane z charakterem informacji zawartych w systemie informatycznym (np. z treściami pedofilskimi)
  • d) przestępstwa związane z naruszaniem praw autorskich i praw pokrewnych

Definicja cyberprzestępczości wg. Unii Europejskiej

Definicja ta została ujęta w komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady oraz Komitetu Regionów z 2007 r. pt. “W kierunku ogólnej strategii zwalczania cyberprzestępczości”). Przyjęta definicja zakłada, że cyberprzestępstwa składają się z 4 rodzajów przestępstw:

- wymierzonych przeciwko poufności, integralności danych (tzw. przestępstwa CIA) np. hacking, nielegalny podsłuch, szpiegostwo komputerowe, sabotaż komputerowych:

  • przestępstwa “klasycznych” czy też “tradycyjnych” popełnianych przy użyciu komputera np. oszustwa komputerowe, fałszerstwo dokumentów, wyłudzenia towarów lub usług,
  • przestępstwa “contentowe” (dotyczące zawartości komputerów, serwerów etc.) np. dziecięca pornografia, dostarczanie instrukcji przestępczych (typu “jak zbudować bombę”), zakazane treści rasistowskie, faszystowskie etc.,
  • przestępstwa powiązane z naruszeniem praw autorskich i praw pokrewnych.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Definicja cyberprzestępczości wg. ONZ

Definicję taką przyjął X Kongres ONZ w Sprawie Zapobieżania Przestępczości i Traktowania Przestępców. Zgodnie z tą definicją wyróżniamy cyberprzestępstwo w ujęciu wąskim oraz w ujęciu szerokim.

Cyberprzestępstwo w wąskim sensie oznacza wszelkie nielegalne działanie, wykonywane w postaci operacji elektronicznych, wymierzone przeciw bezpieczeństwu systemów komputerowych lub procesowanych przez te systemy danych.

Cyberprzestępstwo w szerokim sensie jest rozumiane jako przestępstwo dotyczące komputerów, czyli chodzi o wszelkie nielegalne działania popełnione za pomocą lub dotyczące systemów lub sieci komputerowych, włączając w to między innymi nielegalne posiadanie i udostępnianie lub rozpowszechnianie informacji przy użyciu systemów lub sieci komputerowych.

Reasumując, wszystkie powyższe definicje chociaż literalnie różne, w istocie dotyczą i opisuję tę samą problematykę: przestępstw popełnianych w internecie oraz za pomocą internetu oraz przestępstw popełnianych za pomocą komputera.

Prawo
Podwyżka dla nauczycieli w roku szkolnym 2024/2025. Decyzja ma zapaść 22 sierpnia. Spłaszczenie wynagrodzeń to duży problem
27 lip 2024

Podwyżka dla nauczycieli mianowanych w roku szkolnym 2024/2025. Decyzja ma zapaść 22 sierpnia 2024 roku. Spłaszczenie wynagrodzeń jest dużym problemem i w praktyce utrudnia funkcjonowanie systemu awansu zawodowego.

W 2025 r. kolejna waloryzacja progów dochodowych w świadczeniach z ZUS
26 lip 2024

Od 1 marca 2024 r. kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji wynosi 2419,33 zł, w 2025 r. zostanie zwaloryzowane. Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż próg dochodowy dla tzw. świadczenia 500 plus nie zostanie w najbliższym czasie zniesiony. 

Renta wdowia: od kiedy i dla kogo 2024, czy będzie działała wstecz
26 lip 2024

W piątek, 26 lipca komisja rozpatrzyła poprawki zgłoszone w drugim czytaniu do obywatelskiego projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Chodzi o wprowadzenie tzw. renty wdowiej.

Czy renta wdowia weszła już w życie?
26 lip 2024

Przepisy wprowadzające instytucję renty wdowiej nie weszły jeszcze w życie. Ustawa została uchwalona przez Sejm w piątek 26 lipca, jednak to nie koniec prac legislacyjnych. Nowelizacją zajmie się teraz Senat. Co już wiemy o rencie wdowiej? Jakie rozwiązania zaproponował rząd i kiedy miałyby wejść w życie?

Zadania na egzamin ósmoklasisty w roku szkolnym 2024/2025. W Dzienniku Ustaw ukazało się rozporządzenie dotyczące informatorów
26 lip 2024

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty. Chodzi o informatory zawierające przykładowe zadania na egzamin ósmoklasisty w roku szkolnym 2024/2025 r.

Emerytury stażowe w lipcu? OPZZ informuje co się dzieje z projektem
26 lip 2024

Na piątek, 26 lipca 2024 r. na godzinę 12:15 zaplanowane jest posiedzenie sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, która zajmie się kwestią emerytur stażowych. Jest to odpowiedź na wniosek OPZZ przypominający o projekcie ustawy OPZZ i Lewicy dotyczący emerytur stażowych.

2520 zł dodatku dopełniającego do renty socjalnej, ale nie dla wszystkich
26 lip 2024

Trwają prace nad projektem nowelizacji ustawy o rencie socjalnej. Zakłada on wypłatę dodatku dopełniającego osobom uprawnionym do renty socjalnej, które są całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji. Od kiedy będzie przysługiwał nowy dodatek?

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności. Co zadecydował Senat?
26 lip 2024

Senat obradował nad nowelizacją ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowe przepisy mają przedłużyć maksymalnie o 6 miesięcy ważność orzeczeń o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności, które wygasają 30 września 2024 r.

Renta wdowia: Będą dalsze prace – projekt został skierowany do komisji sejmowej
25 lip 2024

W czwartek, 25 lipca 2024 r., podczas debaty w Sejmie wszystkie kluby zadeklarowały chęć dalszej pracy nad projektem w sprawie renty wdowiej. Regulacja została skierowana do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Jej posiedzenie zaplanowano na piątek, 26 lipca.

Lista organizacji mających prawo do otrzymania 1,5% podatku rolnego. Wnioski w wpis do końca roku
25 lip 2024

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że do 31 grudnia 2024 r. można składać wnioski o wpis na listę podmiotów uprawnionych do otrzymania 1,5 proc. podatku rolnego za bieżący rok.

pokaż więcej
Proszę czekać...