Czynność okazania w polskim procesie karnym

Roland Szymczykiewicz
Adwokat
rozwiń więcej
Czynność okazania w polskim procesie karnym
Zgodnie z treścią przepisu art. 173 KPK osobie przesłuchiwanej można okazać inną osobę, jej wizerunek lub rzecz w celu jej rozpoznania. Okazanie powinno być przeprowadzone tak, aby wyłączyć sugestię. Z czynności tej obligatoryjnie sporządza się protokół, można również jej przebieg zarejestrować za pomocą aparatury rejestrującej dźwięk lub obraz. Jest to, co do zasady czynność niepowtarzalna, a jej przebieg może w istotny rzutować na dalszy tok procesu karnego.

Zgodnie z powyższymi uwagami należy podkreślić dużą wagę okazania jako czynności dowodowej oraz fakt, iż jest to w zasadzie czynność niepowtarzalna. Okazanie może polegać na okazaniu osoby lub rzeczy, a także ich wizerunków w dowolnie utrwalonej formie (zdjęcie, wideo etc.).

Celem okazania jest naturalnie identyfikacja danej osoby lub rzeczy. Z istoty procesu karnego najczęściej okazywani osobom trzecim są podejrzany, oskarżony, rzadko osoba, którą podejrzewa się, że mogła popełnić dany czyn. Ta identyfikacja jest ważna, bo może być istotna w kontekście przypisania danej osobie sprawstwa za dany czyn.

Sąsiadowi, który widział zdarzenie napadu pod jego blokiem i który z okna widział jego sprawców, mogą być okazani podejrzani w celach identyfikacyjnych.

Zobacz serwis: Postępowanie dowodowe

Przebieg okazania ma swoje ustalone reguły, które organy ścigania bezwzględnie powinny przestrzegać. Chodzi o to, że przykładowo wśród osób okazywanych musi być co najmniej cztery osoby (aby wykluczyć tzw. działania efektu środkowego, gdy spośród 3 osób wybiera się najczęściej osobę stojącą pośrodku).

Istnieje możliwość, aby w razie potrzeby okazanie można przeprowadzić również tak, aby wyłączyć możliwość rozpoznania osoby przesłuchiwanej przez osobę rozpoznawaną, do czego używa się takie techniki jak przykładowo lustro weneckie.

Szczegółowe warunki techniczne przeprowadzenia czynności okazania zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie warunków technicznych przeprowadzenia okazania i zostały one przedstawione w osobnym opracowaniu.

Należy wskazać, iż nieprawidłowo przeprowadzone okazanie nie rzutuje automatycznie na skuteczność zarzutów prokuratorskich czy też na ocenę innych dowodów zebranych w sprawie a obciążających podejrzanego lub oskarżonego. Każdorazowo to sąd ocenia jaki jest wpływ wadliwego okazania na problematykę przypisania danej osobie sprawstwa za zarzucany mu czyn, w tym w świetle innych dowodów.

Wymaga wskazania, iż na okoliczność przebiegu okazania poza dowodem z wspomnianego protokołu można przesłuchać prowadzącego czynność policjanta lub inne osoby uczestniczące w okazaniu (jeśli zostaną ustalone ich personalia).

Zobacz serwis: Kodeks karny

Prawo
Komu należy się wyższa emerytura po wyroku TK z 4 czerwca 2024 r.? Adwokat radzi jak odwołać się do sądu od negatywnej decyzji ZUS lub wznowić postępowanie
16 sie 2024

Dla kogo wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. będzie oznaczał wyższą emeryturę i wyrównanie? Ale na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Ustawa o rencie wdowiej opublikowana w Dzienniku Ustaw. Kiedy wejdzie w życie, kiedy pierwsze wypłaty? Dla kogo?
16 sie 2024

W dniu 16 sierpnia 2024 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana ustawa wprowadzająca rentę wdowią., czyli nowelizacja z 26 lipca 2024 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza do polskiego prawa tzw. rentę wdowią. Renta wdowia, to będzie na początku (od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.) dodatkowo wypłacane wdowie, lub wdowcowi 15% świadczenia emerytalno-rentowego po zmarłym małżonku. Albo 15% własnego świadczenia jeżeli wdowa, lub wdowiec przejmie świadczenie zmarłego małżonka jako swoje główne, comiesięczne świadczenie (emeryturę albo rentę). Jest też limit: suma obu świadczeń nie może być wyższa niż trzykrotność minimalnej emerytury. Wnioski o rentę wdowią będzie można składać od 1 stycznia 2025 r. Jakie warunki trzeba będzie spełnić, by móc otrzymać to świadczenie?

Jak długo musi trwać małżeństwo, żeby ZUS przyznał rentę wdowią? Sprawdź, kto będzie mógł liczyć na pieniądze po zmarłym małżonku
16 sie 2024

Jak długo musi trwać małżeństwo, żeby ZUS przyznał rentę wdowią? Sprawdź, kto będzie mógł liczyć na pieniądze po zmarłym małżonku. Przyznane owdowiałym seniorom świadczenie nie jest dożywotnie i mogą stracić do niego prawo.

Prawie 3,4 mln przyznanych świadczeń na wyprawki szkolne. Wnioski o dodatkowe 300 zł można składać do 30 listopada
16 sie 2024

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że do tej pory w ramach programu "Dobry Start" przyznał blisko 3,4 mln świadczeń. Zakład przeznaczył na ten cel 925 mln zł. Wnioski o 300 zł na wyprawkę szkolną można składać do 30 listopada. 

Zasiłki rodzinne od 1 listopada 2024 r. Nowe rozporządzenie w Dzienniku Ustaw
16 sie 2024

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowe rozporządzenie, które dotyczy kwot świadczeń rodzinnych i kryteriów dochodowych, obowiązujących od 1 listopada 2024 r. Chodzi m.in. o zasiłek rodzinny, zasiłek pielęgnacyjny czy tzw. becikowe.

Renta wdowia 2025: nie dla wszystkich wdów i wdowców. Kilka warunków trzeba spełnić i jest limit kwotowy
16 sie 2024

1 stycznia 2025 r. wejdzie w życie nowelizacja z 26 lipca 2024 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza do polskiego prawa tzw. rentę wdowią. Nowelizacja ta jest już podpisana przez Prezydenta RP a 16 sierpnia 2024 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Renta wdowia, to będzie na początku (od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.) dodatkowo wypłacane wdowie, lub wdowcowi 15% świadczenia emerytalno-rentowego po zmarłym małżonku. Albo 15% własnego świadczenia jeżeli wdowa, lub wdowiec przejmie świadczenie zmarłego małżonka jako swoje główne, comiesięczne świadczenie (emeryturę albo rentę). Jest też limit: suma obu świadczeń nie może być wyższa niż trzykrotność minimalnej emerytury. Wnioski o rentę wdowią będzie można składać od 1 stycznia 2025 r. Jakie warunki trzeba będzie spełnić, by móc otrzymać to świadczenie?

Czy jest dopuszczalne użyczenie nieruchomości przez jednego współwłaściciela?
16 sie 2024

Oddanie użyczającemu rzeczy, najczęściej nieruchomości do korzystania osobie trzeciej w sytuacji, gdy użyczający jest wyłącznym właścicielem nieruchomości, nie budzi większych wątpliwości. Inaczej wygląda jednak wyrażenie zgody na korzystanie z nieruchomości jedynie przez jednego lub część współwłaścicieli.

7 tys. zł czy 6 450 zł zasiłku pogrzebowego od 2025 r.? Ostateczna decyzja prawdopodobnie we wrześniu
16 sie 2024

Resort rodziny stoi na stanowisku, że wysokość zasiłku pogrzebowego powinna być podwyższona do 7 tys. zł. Co z propozycją ministra finansów, który stoi na stanowisku, że zasiłek pogrzebowy powinien wynosić 6 tys. 450 zł? Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej poinformował, że ostateczną decyzję poznamy najprawdopodobniej we wrześniu.

Renta wdowia a rozwód. Co z prawem do świadczenia?
16 sie 2024

Rozwiedzeni małżonkowie, którzy mają prawo do renty rodzinnej po zmarłym byłym małżonku, nie będą mogli korzystać z tej korzystnej reguły zbiegu świadczeń, którą przewidują nowe przepisy o rencie wdowiej. Tak wyjaśnił Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski.

Ochrona prawna pracowników załatwiających sprawy sygnalistów
16 sie 2024

Czy ochrona prawna sygnalistów rozciąga się na pracowników załatwiających sprawy sygnalistów? Czy ich również dotyczy zakaz podejmowania działań odwetowych oraz inne środki ochrony? Co z możliwością dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia?

pokaż więcej
Proszę czekać...