Kogo obejmuje ochrona przed zwolnieniem z pracy?

Pracownicy, którzy znajdują się w tzw. wieku przedemerytalnym podlegają ochronie przed zwolnieniem.
Określone grupy pracowników, nie muszą obawiać się zwolnień z pracy. Są chronienie przez prawo, które zakazuje rozwiązywanie ich umów pracę. Kto może liczyć na taką ochronę?

Ochrona przed zwolnieniem oznacza zakaz wypowiadania lub rozwiązania stosunku pracy z określonymi pracownikami. W pewnych sytuacjach ochrona podlega jednak ograniczeniu lub zostaje uchylona w części.

Wiek przedemerytalny

Pracownicy, którzy znajdują się w tzw. wieku przedemerytalnym podlegają ochronie przed zwolnieniem. Pracodawca nie wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeśli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Warunki, które muszą zostać spełnione, aby pracownik podlegał ochronie w wieku przedemerytalnym są dwa. Po pierwsze pracownik musi osiągnąć wiek niezbędny do przyznania mu prawa do emerytury. Obecnie powszechny wiek przedemerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Po drugie pracownik musi legitymować się odpowiednim stażem pracy. Z ochrony nie będzie mógł skorzystać pracownik, któremu wprawdzie brakuje niespełna cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, ale wraz z jego osiągnięciem nie będzie posiadał okresu zatrudnienia uprawniającego do emerytury.

Zobacz: Konsekwencje śmierci pracodawcy lub pracownika

W odniesieniu do niektórych pracowników obowiązuje niższy od powszechnego wiek emerytalny. W przypadku takich pracowników, korzystają oni z ochrony w okresie czterech lat przed jego osiągnięciem.

Nieobecność - urlop lub zwolnienie lekarskie

Zgodnie z przepisami prawa pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Nieobecność, która daje ochronę przed zwolnieniem to nieobecność spowodowana urlopem lub chorobą.

Ciąża lub urlop macierzyński

Ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy podlegają kobiety w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę.

Ochroną przed zwolnieniem objęty jest także pracownik ojciec wychowujący dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu. Pracownicy, którzy zamiast urlopu wychowawczego skorzystali z obniżenia wymiaru czasu pracy, także są chronione. W takim przypadku, ochrona trwa tylko przez rok.

Ochrona działaczy związkowych

Nie każdy działacz związkowy podlega ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy. Pracowników podlegających ochronie wskazuje pracodawcy zarząd zakładowej organizacji związkowej.

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem albo z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy oraz zmienić jednostronnie im warunków pracy lub płacy na niekorzyść.

Zobacz serwis: Rozwiązanie umowy

Inne grupy pracowników podlegających ochronie

Z ochrony stosunku pracy korzystają również m.in.:

  • członkowie rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego lub przedsiębiorstwa mieszanego,
  • członkowie rady nadzorczej: spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego, spółdzielni,
  • osoby skierowane do pracy przy zwalczaniu epidemii,
  • aptekarze pełniący funkcję z wyboru w organach izb aptekarskich,
  • pielęgniarki lub położne pełniące funkcję z wyboru w organach odpowiednich izb samorządowych,
  • lekarze pełniący funkcję z wyboru w organach izb lekarskich oraz lekarze weterynarii pełniący funkcję z wyboru w organach izb lekarsko-weterynaryjnych,
  • posłowie i senatorowie oraz radni,
  • żołnierze powołani do czynnej służby wojskowej,
  • społeczni inspektorzy pracy,
  • członkowie rad pracowników,
  • członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej,
  • członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawiciele pracowników w: spółce europejskiej, spółdzielni europejskiej oraz w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego spółek.

Podstawa prawna:
Kodeks pracy
Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.)
Ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.)

Prawo
Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja
17 lip 2024

Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja. Chodzi o kobiety pracujące w gospodarstwach rolnych, które tworzą rodziny wielodzietne.

Ważny termin dla osób urodzonych po 1968 r. Decyzja tylko do końca lipca
17 lip 2024

Tylko do końca lipca trwa okno transferowe. Osoby, które urodziły się po 1968 r., mogą zdecydować, gdzie ma trafiać część składki emerytalnej – na subkonto w ZUS czy do OFE.

Nowe wzory dokumentów składanych do ZUS. Zmiana od 1 września 2024 r.
17 lip 2024

Zmienią się wzory dokumentów składanych do ZUS. Nowe wzory zawiera projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Chodzi m.in. o dostosowanie formularzy do nowych przepisów dotyczących wprowadzenia wcześniejszej emerytury dla nauczycieli.

1500 zł kary za nieuzasadnione wezwanie pogotowia. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania karetki? Sprawdź.
17 lip 2024

1500 zł kary za nieuzasadnione wezwanie pogotowia. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania karetki? Nieuzasadnione wezwanie pogotowia w 2022 roku miało miejsce 2 mln razy.Jak zidentyfikować nagłe pogorszenie zdrowia?

Program Dobry Start: Do ZUS wpłynęło około 1,5 mln wniosków o świadczenie 300 plus
17 lip 2024

Od 1 lipca 2024 r. ZUS przyjmuje wnioski o świadczenie z programu Dobry Start. Dotychczas rodzice złożyli prawie 1,5 mln wniosków na ponad 2 mln dzieci. W 2023 r. ZUS przyznał świadczenie dla prawie 4,6 mln dzieci.

Płaca minimalna 2025: Ile wyniesie na rękę, czyli netto?
17 lip 2024

Jaka będzie płaca minimalna w 2025 roku? Rząd zaproponował, aby od 1 stycznia 2025 r. najniższe wynagrodzenie za pracę wyniosło 4626 zł brutto. Ta propozycja ma duże szanse na wejście w życie, bo Rada Dialogu Społecznego nie wypracowała wspólnego stanowiska w tej sprawie. Zobaczmy, ile to jest netto, czyli "na rękę".

Inflacja w sklepach wyższa niż oblicza GUS. Handlowcy przerzucą w wakacje na klientów cały VAT podwyższony w kwietniu
17 lip 2024

Przeanalizowano ponad 71,4 tys. cen detalicznych w czerwcu 2024 roku. Jakie wyniki? Otóż codzienne zakupy podrożały w porównaniu do czerwca 2023 roku średnio o 3,1%. W maju podwyżka (cały czas w porównaniu do analogicznego miesiąca w roku poprzednim) wyniosła 2,9%, w kwietniu – 2,4%, a w marcu – 2,1%. To już trwała tendencja. Kolejny miesiąc z rzędu ceny konsekwentnie idą w górę. W grudniu 2024 r. inflacja może dojść do poziomu 4-5%. A ceny w sklepach mogą wzrosnąć jeszcze wyżej. W 2025 roku inflacja może być wyższa niż w 2024 r. Spadek inflacji jest prognozowany dopiero na 2026 rok – o ile oczywiście nie będzie żadnych poważnych zawirowań. Do tego eksperci przypominają, że obecna walka cenowa między dyskontami spowalnia poziom i tempo wzrostu cen. Ale jednocześnie ostrzegają, że w czasie wakacji sklepy mogą przerzucić całość odmrożonego w kwietniu podatku VAT na swoich klientów.

Andrzej Duda. Ile zostało prezydentowi do końca kadencji?
17 lip 2024

Kiedy prezydent Andrzej Duda kończy kadencję? Kiedy są wybory prezydenckie?

Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawę o asystencji osobistej. Co mówi pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami?
17 lip 2024

Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawowe uregulowanie asystencji osobistej. Łukasz Krasoń, pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami, przekazał, że projekt przepisów jest już na ostatniej prostej. Upowszechnienie się asystencji osobistej pozwoliłoby sporej grupie osób z niepełnosprawnościami na bardziej aktywne życie, także pod względem zawodowym.

Renta wdowia. Kiedy wejdzie w życie? Ministra podała termin, jest zmiana
17 lip 2024

Projekt wprowadzający rentę wdowią wróci już niedługo pod obrady Sejmu. Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekazała, że ma się to wydarzyć jeszcze w lipcu. Podała też termin, kiedy w związku z tym ustawa o rencie wdowiej może ostatecznie wejść w życie.

pokaż więcej
Proszę czekać...