Za wypowiedzeniem i bez wypowiedzenia - jak rozwiązać umowę o pracę?

Joanna Kuzub
rozwiń więcej
Zielona Linia
Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia
rozwiń więcej
Za wypowiedzeniem i bez wypowiedzenia - jak rozwiązać umowę o pracę? / fot. Shutterstock / fot.Shutterstock
Umowa o pracę rozwiązuje się na kilka sposobów: za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia i z upływem czasu na jaki została zawarta. Jak rozwiązać umowę o pracę? Jakie są okresy wypowiedzenia?

Jak rozwiązać umowę o pracę?

Umowę o pracę można rozwiązać na kilka sposobów. Przepisy prawa pracy dopuszczają możliwość rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron, gdzie strony – pracodawca i pracownik, określają dzień, w którym umowa ulega rozwiązaniu. Kolejne sposoby rozwiązania umowy o pracę to przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem) lub przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia). Umowa o pracę może także rozwiązać się z upływem czasu, na który była zawarta.

Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem

Do wypowiedzenia umowy mają prawo obie strony, czyli pracodawca i pracownik. Okres wypowiedzenia uzależniony jest od rodzaju umowy oraz od okresu przepracowanego u tego pracodawcy.

Jeśli umowa została zawarta na okres próbny, to wypowiedzenie może trwać:

  • trzy dni robocze – dla umów zawartych na okres krótszy niż dwa tygodnie,
  • tydzień – gdy umowa obejmuje okres co najmniej dwóch tygodni, lecz krótszy niż trzy miesiące,
  • dwa tygodnie – dla umów zawartych na okres trzech miesięcy.

Polecamy: Jak wypowiadać umowy o pracę. Procedura i wzory dokumentów.

W przypadku umów o pracę na czas określony lub nieokreślony, okres wypowiedzenia uzależniony jest od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i może wynosić:

  • dwa tygodnie – w przypadku zatrudnienia krócej niż sześć miesięcy,
  • miesiąc – przy zatrudnieniu trwającym min. sześć miesięcy, ale mniej niż trzy lata,
  • trzy miesiące – w przypadku stażu pracy o długości co najmniej trzech lat.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia

Pracodawcy przysługuje prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Taki rodzaj rozwiązania współpracy jest możliwy w następujących przypadkach:

  • gdy pracownik naruszy podstawowe obowiązki pracownicze, czyli np. przyjdzie do pracy nietrzeźwy, nie wykona polecenia, opuści miejsce pracy bez usprawiedliwienia, zakłóci porządek w miejscu pracy bądź dopuści się przywłaszczenia mienia;
  • w czasie trwania umowy popełni przestępstwo, które uniemożliwia dalsze wykonywanie pracy na danym stanowisku;
  • z własnej winy utraci uprawnienia, które były niezbędne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Popełnione przestępstwo musi być oczywiste lub stwierdzone prawomocnym wyrokiem.

Pracownik również może rozwiązać z pracodawcą umowę w tzw. trybie dyscyplinarnym. Jeśli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej dla jego stanu zdrowia i kwalifikacji zawodowych. Bez wypowiedzenia pracownik może rozwiązać także umowę, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, np. nie wypłaca wynagrodzenia.

Pracodawca ma także prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, bez winy pracownika w przypadkach:

  • niezdolności do wykonywania pracy z powodu choroby:
    • dłużej niż trzy miesiące – gdy zatrudnienie trwało krócej niż sześć miesięcy,
    • dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące – jeżeli zatrudnienie trwało co najmniej sześć miesięcy lub jeżeli przyczyną niezdolności do pracy były: wypadek przy pracy albo choroba zawodowa,
  • usprawiedliwiona nieobecność w pracy z innych przyczyn niż wcześniej wymienione trwała dłużej niż 1 miesiąc.

Rozwiązanie umowy musi wystąpić na piśmie bez względu na to czy jest to porozumienie stron czy wypowiedzenie.

Podstawa prawna: 

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2018 poz. 917)

Prawo
Zakaz trzymania psów na uwięzi od 2025 roku. Tylko 2 wyjątki. Dodatkowo: minimalne powierzchnie kojców [projekt ustawy]
17 lip 2024

Do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt autorstwa posłów Koalicji Obywatelskiej, wprowadzający zakaz trzymania psów na uwięzi. Ten zakaz będzie miał dwa wyjątki: będzie można tymczasowo trzymać psa na smyczy podczas spaceru i w transporcie. Zmiana przepisów mają wejść w życie sześć miesięcy po dniu publikacji w Dzienniku Ustaw.

Opieka nad chorym rodzicem: Zwolnienie od pracy i zasiłek
17 lip 2024

Jeżeli pojawi się konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, pracownik może skorzystać ze zwolnienia od pracy, a przy tym skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Kiedy będzie to możliwe oraz jakie formalności są niezbędne?

5 dni urlopu, których pracodawca musi ci udzielić. We wskazanym przez ciebie terminie. Dopilnuj złożenia wniosku zgodnie z zasadami
17 lip 2024

5 dni urlopu, których pracodawca musi ci udzielić. We wskazanym przez ciebie terminie. Dopilnuj złożenia wniosku zgodnie z zasadami. Można łatwo zyskać dni wolne od pracy, bo pracodawca nie może odmówić.

100 tys. złotych na budowę płotu? Tak. Ale musi mieć określoną wysokość, Termin składania wniosków upłynie 2 sierpnia 2024 roku
17 lip 2024

100 tys. złotych na budowę płotu? Tak. Ale musi mieć określoną wysokość, Termin składania wniosków upłynie 2 sierpnia 2024 roku. Inwestycje mają zapobiegać rozprzestrzenianiu się ASF. Wnioski trzeba składać elektronicznie.

Świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami. Ile wynosi, dla kogo, kiedy, jak wystąpić?
17 lip 2024

Świadczenie wspierające jest formą pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Jego przyznanie nie jest zależne od kryterium dochodowego, a od określonego poziomu potrzeby wsparcia. Jak uzyskać świadczenie wspierające? Ile ono wynosi?

Waloryzacja emerytur i rent w 2025 roku. Wskaźnik 6,78%
17 lip 2024

W dniu 17 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu rozporządzenia w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. Rząd zaproponował, by wskaźnik ten pozostał na poziomie ustawowego minimum.

Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja
17 lip 2024

Będzie kolejny dodatek do emerytury dla matek z rodzin wielodzietnych? Jest wniosek. Zdaniem resortu to ciekawa propozycja. Chodzi o kobiety pracujące w gospodarstwach rolnych, które tworzą rodziny wielodzietne.

Ważny termin dla osób urodzonych po 1968 r. Decyzja tylko do końca lipca
17 lip 2024

Tylko do końca lipca trwa okno transferowe. Osoby, które urodziły się po 1968 r., mogą zdecydować, gdzie ma trafiać część składki emerytalnej – na subkonto w ZUS czy do OFE.

Nowe wzory dokumentów składanych do ZUS. Zmiana od 1 września 2024 r.
17 lip 2024

Zmienią się wzory dokumentów składanych do ZUS. Nowe wzory zawiera projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Chodzi m.in. o dostosowanie formularzy do nowych przepisów dotyczących wprowadzenia wcześniejszej emerytury dla nauczycieli.

1500 zł kary za wezwanie karetki w tych przypadkach. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania pogotowia? Sprawdź.
17 lip 2024

1500 zł kary za nieuzasadnione wezwanie pogotowia. Kto zapłaci? Czy powinniśmy się obawiać wezwania karetki? Nieuzasadnione wezwanie pogotowia w 2022 roku miało miejsce 2 mln razy.Jak zidentyfikować nagłe pogorszenie zdrowia?

pokaż więcej
Proszę czekać...