REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kompendium wiedzy o rodzinie zastępczej

Marta  Chechelska-Dziepak
Rzecznik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie, mediator sądowy.
Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej.
Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej.

REKLAMA

REKLAMA

Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej. Dopiero kiedy nie ma takiej możliwości, dziecko może być skierowane do placówki opiekuńczo-wychowawczej (domu dziecka). Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. Pierwszeństwo w pełnieniu funkcji rodziny zastępczej mają osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji dziecka. W przypadku, gdy osoby spokrewnione z dzieckiem nie mogą pełnić funkcji rodziny zastępczej, sąd opiekuńczy wskazuje innych kandydatów, zgłaszających gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Jak zostać rodziną zastępczą?

REKLAMA

Rodzicami zastępczymi mogą zostać małżeństwa i osoby samotne, które:
- mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania
- uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
- nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem (potrzebne zaświadczenie lekarskie)
- wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu
- dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej
- korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich
- nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona

REKLAMA

Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się również odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej a dzieckiem, poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno-wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka. Brana jest także pod uwagę (w miarę możliwości) opinia wyrażona przez dziecko. Obowiązuje zasada nierozłączania rodzeństwa (poza wyjątkowymi, uzasadnionymi sytuacjami).
W miejscu zamieszkania kandydatów na rodzinę zastępczą przeprowadzany jest wywiad środowiskowy, podczas którego ustala się między innymi, czy warunki mieszkaniowe pozwalają na przyjęcie dziecka do domu rodzica zastępczego.

Aby pełnić funkcje rodziny zastępczej, konieczne jest odbycie szkolenia w ośrodku adopcyjno-opiekuńczym (trwa zwykle około 3 miesiące). Zakres programowy szkolenia obejmuje:

- elementy prawa rodzinnego dotyczące praw dziecka
- wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzględnieniem problemów dotyczących rozwoju dziecka wychowywanego poza rodziną naturalną i wpływu sytuacji kryzysowych (w tym występowania przemocy w rodzinie, na zachowanie i rozwój dziecka)
- wiedzę i umiejętności rozpoznania oraz oceny sytuacji rodzinnej dziecka
- doskonalenie umiejętności opiekuńczych, umiejętności radzenia sobie w sytuacjach stwarzających trudności wychowawcze oraz pokonywania trudności związanych z kompensacją opóźnień rozwojowych dziecka
- podstawową wiedzę o uzależnieniach i ich wpływie na dziecko i rodzinę
- zagadnienia organizacji opieki nad dzieckiem i możliwości uzyskania wsparcia w wychowywaniu dzieci
- zasady finansowania rodzin zastępczych
- informacje o zadaniach i kompetencjach centrum pomocy dziecku lub ośrodka pomocy społecznej w sprawach dotyczących rodzin zastępczych oraz o możliwości udzielania wsparcia w wychowaniu dziecka przez centrum pomocy lub przez wyspecjalizowane placówki.
Szkolenia rodzin zastępczych pełniących zadania pogotowia rodzinnego obejmują również zagadnienia dotyczące adaptacji do nowej sytuacji, a także sposobu przygotowania dziecka i rodziny zastępczej do krótkiego pobytu dziecka w tej rodzinie.

Zasady obowiązujące rodziny zastępcze

REKLAMA

Rodzina zastępcza kieruje się dobrem przyjętego dziecka i poszanowaniem jego praw, w szczególności dotyczących:
- wiedzy o swoim pochodzeniu
- podtrzymywania kontaktu emocjonalnego z rodziną naturalną i innymi osobami bliskimi
- poszanowania godności i ochrony przed wszelkimi formami przemocy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Rodzina zastępcza zapewnia dziecku przede wszystkim:
- odpowiednie warunki bytowe
- możliwości rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego
- możliwości zaspokojenia indywidualnych potrzeb dziecka, w zależności od jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju
- możliwości właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań
- odpowiednie warunki do wypoczynku i organizacji czasu wolnego.
Rodzina zastępcza sprawuje opiekę nad powierzonym dzieckiem osobiście, poza wyjątkowymi sytuacjami (np. zdrowotnymi).
Rodzina zastępcza współpracuje z sądem opiekuńczym, ośrodkiem pomocy społecznej i ośrodkiem adopcyjno-opiekuńczym.

Typy rodzin zastępczych

spokrewnione z dzieckiem – w systemie opieki nad dzieckiem pozbawionym opieki rodzicielskiej jako priorytet ustalono znalezienie opiekunów dla dzieci w ich jak najbliższej rodzinie – u cioci, babci, starszego rodzeństwa. To oczywiste działanie – każdy z nas poczułby się w obowiązku zaopiekowania się dziećmi naszego brata lub córki, w sytuacji, gdy nie są oni w stanie wychowywać swoich dzieci. Dzięki temu, w sposób naturalny podtrzymywane są więzi rodzinne, no i - dzieci pozostają w swojej dalszej co prawda, ale biologicznej rodzinie. Rodziny zastępcze spokrewnione z dzieckiem odbywają szkolenie w ośrodku adopcyjno-opiekuńczym. Dzięki temu są lepiej przygotowane do pełnienia tej funkcji; mogą również zawsze uzyskać wsparcie specjalistów w każdej sytuacji, związanej z pełnieniem opieki nad dzieckiem. Rodzina zastępcza otrzymuje pomoc finansową na utrzymanie dziecka.

niespokrewnione z dzieckiem – w sytuacji, gdy nie ma w rodzinie dziecka osoby, która mogłaby pełnić funkcję rodzica zastępczego, sąd kieruje dziecko do rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem. Kandydaci na rodzinę zastępcza odbywają szkolenie w ośrodku adopcyjno-opiekuńczym. Kiedy przyjmują dziecko do swojego domu, nie rezygnują ze swojego życia zawodowego – zmiana polega na tym, że przybywa nowy członek rodziny. Rodzice zastępczy niespokrewnieni z dzieckiem otrzymują pomoc finansową na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

Zawodowe rodziny zastępcze tworzą osoby, które zapewniając w swoim domu opiekę dzieciom, otrzymują za pełnienie tej funkcji wynagrodzenie. Każda rodzina otrzymuje także pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Wszystkie rodziny (oboje małżonkowie) zawodowe muszą odbyć szkolenie w ośrodku adopcyjno-opiekuńczym oraz uzyskać zaświadczenie kwalifikacyjne i pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej, wydanej na podstawie wywiadu środowiskowego.

pogotowia rodzinne – rodziny zastępcze tego typu pełnią opiekę nad dzieckiem przez krótki okres (najdłużej do 15 miesięcy). Czas przebywania dziecka w pogotowiu rodzinnym ma służyć określeniu problemów dziecka i jego rodziny oraz opracowaniu możliwości pomocy w ich rozwiązaniu. Jeśli nie jest możliwy powrót do rodziny biologicznej, dziecko pod opieką rodzica zastępczego w pogotowiu rodzinnym czeka na swoją rodzinę adopcyjną, zastępczą lub na umieszczenie dziecka np. w placówce rodzinnej (taka decyzję podejmuje sąd). Pogotowia rodzinne określają, w jakim wieku dziećmi będą się opiekować, i przygotowują miejsce w swoim domu, odpowiednie dla wieku i potrzeb dzieci. Najczęściej w pogotowiach przebywa 2-3 dzieci. Rodzic otrzymuje wynagrodzenie i pomoc pieniężną na utrzymanie dzieci. W umowie z rodzicem zastępczym określa się wysokość wynagrodzenia za opiekę nad dziećmi, liczbę dzieci, która znajdzie opiekę w rodzinie, ich wiek oraz warunki przyjmowania dzieci. Pogotowie otrzymuje również wynagrodzenie z tytułu pozostawania w gotowości przyjęcia dziecka (czyli również w sytuacji, gdy fizycznie dziecko jeszcze nie trafiło do rodziny). Jednocześnie taka rodzina zastępcza nie może odmówić przyjęcia dziecka do lat 10, doprowadzonego przez policję (taka sytuacja może mieć miejsce, gdy dziecko zostało porzucone lub gdy jest zagrożone jego zdrowie lub życie).

specjalistyczne – rodzina sprawuje całodobową opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym lub dzieckiem z problemami wychowawczymi. Konieczne jest przygotowanie pokoju (lub miejsca) w domu, dostosowanego do potrzeb dziecka. Rodzic otrzymuje wynagrodzenie i pomoc pieniężną na utrzymanie dzieci. Sporządzana jest umowa, która określa wysokość wynagrodzenia za opiekę nad dziećmi, liczbę dzieci, która znajdzie opiekę w rodzinie oraz warunki przyjmowania dzieci. 

wielodzietne – rodzice przyjmują do domu i zapewniają opiekę od 3 do 6 dzieci, które przyjmują do swojego domu. Trzeba więc spełniać odpowiednie warunki lokalowe, by móc zostać wielodzietną rodziną zastępczą. Rodzic otrzymuje wynagrodzenie i pomoc pieniężną na utrzymanie dzieci. Sporządzana jest umowa z MOPS, która określa wysokość wynagrodzenia za opiekę nad dziećmi, liczbę dzieci, która znajdzie opiekę w rodzinie oraz warunki przyjmowania dzieci.

Zadaj pytanie: Forum

Zobacz serwis: Dziecko i prawo

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kwoty emerytur i rent wolne od egzekucji i potrąceń w 2025 roku – zmiany od 1 marca

Po każdej waloryzacji emerytur i rent rosną też kwoty tych świadczeń wolne od potrąceń i egzekucji. Nie inaczej będzie w 2025 roku. Prezes ZUS wydał już 18 lutego 2025 r. komunikat w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń.

Orzekanie o niepełnosprawności: będzie nowy system. MRPiPS: projekt zatwierdzony

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało 21 lutego 2025 r., że dzień wcześniej Komitet Monitorujący FERS zatwierdził projekt przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności oraz uporządkowania systemu świadczeń. MRPiPS dodało, że nowy system uwzględnia postulaty osób z niepełnosprawnościami, w tym orzekanie przez specjalistów z danych dziedzin.

Zakaz sprzedaży szampanów bezalkoholowych: Sejmowa komisja rozpatrzyła petycję. Czas na stanowisko resortu zdrowia

Czy zostanie wprowadzony zakaz sprzedaży szampanów bezalkoholowych? Co z produktami bezalkoholowymi imitującymi opakowania napoi alkoholowych? Sejmowa komisja rozpatrzyła w czwartek petycję w tej sprawie.

Świadczenia dla dzieci z niepełnosprawnością 2025 r.

Świadczenia dla dzieci z niepełnosprawnością 2025 r. O jakie świadczenia mogą wystąpić rodzice i opiekunowie dzieci niepełnosprawnych w 2025 r.? Ile wynoszą poszczególne świadczenia? Gdzie złożyć wniosek?

REKLAMA

Od 1 marca 2025 r. nowe, wyższe limity dorabiania dla rencistów i emerytów

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomniał w piątek, że od 1 marca zmianie ulegną limity dorabiania do świadczeń dla rencistów i dla wcześniejszych emerytów. Przekroczenie limitów może skutkować zmniejszeniem lub zawieszeniem wypłaty świadczenia przez ZUS.

Krwiodawcy bez ogólnopolskiej ulgi na komunikację? Rząd umywa ręce, odbija piłeczkę do samorządów

Honorowi krwiodawcy oddają krew, ratując życie, ale czy mogą liczyć na darmowe przejazdy komunikacją miejską w całym kraju? Posłanka Paulina Matysiak apeluje o jednolitą ulgę, jednak rząd odbija piłeczkę do samorządów. Czy to koniec nadziei na realne wsparcie dla dawców?

100 tys. emerytów oraz renciści rodzinni nie otrzymają wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń – MRPiPS rozwiewa wszelkie wątpliwości

Konstrukcja wyrównania i odsetek może być stosowana, jeżeli ponowne ustalenie wysokości świadczenia wynikałoby z tego, że świadczenie zostało ustalone w wysokości niezgodnej z obowiązującymi przepisami – informuje MRPiPS. Osobom, którym przyznano emerytury lub renty rodzinnej w czerwcu w latach 2009-2019 i które przez lata miały wypłacane zaniżone świadczenia, świadczenia te – w opinii MRPiPS – zostały wyliczone zgodnie z prawem, a konstrukcja waloryzacji rocznej i kwartalnej jest zgodna z konstytucją, zatem – nie przysługują im jednorazowe wyrównania (które sięgałyby nawet kilkunastu tysięcy złotych), ani odsetki od tych wyrównań.

MRPiPS: Korzystne zmiany w systemie orzekania o niepełnosprawności coraz bliżej

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki w przesłanym w piątek komunikacie poinformowało, że Komitet Monitorujący FERS zatwierdził projekt przebudowy modelu orzekania w Polsce oraz uporządkowania systemu świadczeń. Zmiany te - w ocenie resortu - mają rozwiązać problemy osób z niepełnosprawnościami dotyczącymi systemu orzekania o niepełnosprawności.

REKLAMA

Rząd: Opóźnia o 6 miesięcy utrudnienia w budowie domów. Jak za daleko do szkoły i lasu domu nie wybudujesz. Tak dziś w przepisach

W 2026 r. utrudnienia w budowie domów. Nie tylko najdalej 1,5 km do szkoły podstawowej (w mieście - na wsi 3 km). Blisko domu musi być (nie dalej niż 3 km) o powierzchni 20 ha park, ogródek jordanowski albo las. Park i ogródek jordanowski muszą mieć infrastrukturą. Przepisy miały wejść w życie od 1 stycznia 2026 r. (decyzja rządu premiera M. Morawieckiego). Wejdą pół roku później (decyzja rządu premiera D. Tuska).

Gość Infor.pl: Dzieci uzależnione od smartfonów to lenistwo rodziców?

Czy powinno się zakazać używania smartfonów w szkołach? Jak media społecznościowe wykorzystują słabości naszego mózgu? Jak zbudować zdrową relację z technologiami? Czy gry komputerowe to sztuka? Gościem Infor.pl jest Krzysztof M. Maj z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

REKLAMA