REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zaprzeczenie ojcostwa po śmierci dziecka

Aleksandra Pajewska
Zaprzeczenie ojcostwa następuje w procesie sądowym. /Fot. Fotolia
Zaprzeczenie ojcostwa następuje w procesie sądowym. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zaprzeczenie ojcostwa po śmierci dziecka może realizować potrzebę określenia jego tożsamości. Umożliwia także biologicznemu ojcu zaprzeczenie faktu ojcostwa. Jest to w ścisły sposób związane ze sferą życia rodzinnego. Czy zaprzeczenie ojcostwa jest możliwe także po śmierci dziecka?

Zaprzeczenie ojcostwa

Zaprzeczenie ojcostwa stanowi drogę wzruszenia ustawowego domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa, tj. od męża matki (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2000 r. III CKN 1422/00). Może ono nastąpić tyko w procesie sądowym. Legitymacją czynną do wniesienia takiego powództwa dysponuje mąż matki (uważany dotychczas za ojca dziecka), matka, dziecko oraz prokurator. Wniesienie powództwa obwarowane jest zawitymi terminami. Mąż może je wytoczyć w ciągu sześciu miesięcy od chwili, w której dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, ale nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Matka dziecka – w okresie 6 miesięcy od narodzin dziecka, dziecko – po ukończeniu 18 lat, ale nie później niż do 21 roku życia. Ograniczenia czasowe nie obowiązują prokuratora. Wyrok rozstrzygający o ojcostwu ma charakter deklaratoryjny i moc wsteczną, tzn. mężczyzna ten nie może być uważany za ojca dziecka od chwili jego poczęcia. Skutkuje ustaniem więzi prawnych pomiędzy dotychczasowym ojcem a dzieckiem. Kodeks posługuje się pojęciem ojcostwa w kontekście ojcostwa biologicznego, genetycznego.

REKLAMA

Zaprzeczenie lub ustalenie ojcostwa

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na Newsletter!

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Regulacja kodeksowa nie umożliwia zaprzeczenia ojcostwa po śmierci dziecka. Zgodnie z art. 71 k.r.o. Zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka oraz z art. 456 p. 3 k.p.c. W sprawie o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa, ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa oraz w sprawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa postępowanie umarza się w razie śmierci dziecka, chyba że dziecko, które wytoczyło powództwo o ustalenie macierzyństwa albo o ustalenie ojcostwa, pozostawiło zstępnych; w takim wypadku postępowanie zawiesza się. Jeżeli zstępni w ciągu sześciu miesięcy od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą wniosku o jego podjęcie, sąd postępowanie umorzy stan cywilny po śmierci człowieka jest niezmienny. Interpretacja przepisów prawa zdaje się nie budzić wątpliwości. Ich zastosowanie może prowadzić do trudności w sytuacji, w której występuje dwoje dzieci. Wówczas w stosunku do jednego z małoletnich dzieci może zostać ustalone ojcostwo zgodnie ze stanem rzeczywistym, zaś w stosunku do drugiego, które zmarło w toku procesu o zaprzeczenie ojcostwa, zostanie ustalone pochodzenie od byłego męża matki.

Zobacz również: Zaprzeczenie ojcostwa

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Trybunał Konstytucyjny

Zagadnieniem tym na wniosek Sądów Rejonowych (w Jeleniej Górze oraz w Bydgoszczy) zajął się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 26 listopada 2013 roku, (sygn. akt P 33/12) orzekł, iż wskazane przepisy prawa są niezgodne z Konstytucją (art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 oraz w związku z art. 18) oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 8).

Trybunał przewiduje więc możliwość wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa także po śmierci dziecka.

Zdaniem Trybunału rodzicom przysługuje prawo ustalenia ich rodzicielstwa. Jest ono rozumiane szeroko i obejmuje także aspekt negatywny, tzn. zakwestionowanie więzów pokrewieństwa. Zaprzeczenie ojcostwa daje możliwość ustalenia rzeczywistego, biologicznego rodzicielstwa. Stan cywilny powinien być bowiem zgodny z prawdą biologiczną a człowiek ma prawo znajomości swojego pochodzenia. Jest to podyktowane osobistym charakterem spraw dotyczących stanu cywilnego, który powinien być kształtowany przez osoby bezpośrednio i niemajątkowo zainteresowane. Niedopuszczalność zaprzeczenia ojcostwa powoduje natomiast ostateczne ustalenie pochodzenia dziecka, jako pochodzącego od męża matki. Trybunał zajął się porównaniem ograniczenia zmienności stanu cywilnego do czasu śmierci dziecka z prawem do ochrony rodzicielstwa. Wskazał na ich rażąca dysproporcję. Podkreślił wagę prawa (głównie) mężczyzny do ustalenia (potwierdzenia/ zaprzeczenia) rodzicielstwa. Prawo to zasługuje – zdaniem Trybunału – na szacunek, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustalenie rodzicielstwa nie było możliwe wcześniej, przed śmiercią dziecka.

Prawo zaprzeczenia obejmuje również dziecko, które zmarło przed narodzeniem.

Takie ustalenie nie doprowadzi do ukształtowania więzi rodzinnej. Ochrona dobra zmarłego dziecka ani osobisty charakter spraw dotyczących stanu cywilnego nie stanowią wystarczającej przyczyny ograniczenia konstytucyjnych praw.

Polecamy serwis: Sprawy rodzinne

Podstawa prawna:

  • wyrok TK z dnia 26 listopada 2013 r., (P 33/12),
  • wyrok SN z dnia 13 grudnia 2000 r., (III CKN 1422/00),
  • ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59). 
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Sejm na żywo 31 marca 2025 r.: Komisja śledcza ds. Pegasusa

Przesłuchanie Mai Rodwald, prokurator, wezwanej w celu złożenia zeznań w toczącym się postępowaniu zmierzającym do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r.

Świadczenie wspierające jednak nadal na 7 lat. Nawet jeżeli nowe wytyczne dla WZON i PZON dadzą pkt 7 i 8 oraz stałe orzeczenie

Dla osób niepełnosprawnych prawnym wydarzeniem ostatniego tygodnia było wydanie wytycznych dla WZON i PZON co do stałych orzeczeń dla osób cierpiących na jedną z przeszło 200 chorób genetycznych. Wytyczne opublikował Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Łukasz Krasoń. Wytyczne generalnie są adresowane dla dzieci do 16 roku życia i ich rodziców. Po otrzymaniu orzeczenia ważnego do ukończenia 16 roku życia będzie ono miało charakter stały (do 16. roku życia). Następnie osoba niepełnosprawna wystąpi o orzeczenie "dla dorosłych" i ono także będzie miało charakter stały. Niestety (na dziś) posiadanie stałego orzeczenia o niepełnosprawności nie ma znaczenia dla świadczenia wspierającego. Świadczenie to jest przeznaczone dla osób dorosłych. Dla świadczenia wspierającego istotne jest nie orzeczenie o niepełnosprawności, a poziom potrzeby wsparcia ustalony przez WZON, a tego nowe wytyczne nie dotyczą. W dalszym ciągu nie ma planów, aby świadczenie wspierające było przyznawane dożywotnio. Są tylko takie postulaty.

Czy stopień niepełnosprawności wpływa na wysokość zachowku?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Wyższy zachowek przysługuje bowiem osobom trwale niezdolnym do pracy. Co to oznacza?

Sąd zmodyfikował zasadę (albo świadczenie wspierające albo pielęgnacyjne). Do MOPS nie trzeba oddawać 9000 zł świadczenia pielęgnacyjnego. Mając przeszło 9000 zł wspierającego

Miało być tak. Osoba niepełnosprawna otrzymuje świadczenie wspierające w wysokości np. 30 000 zł. Za okres np. 10 miesięcy. Po otrzymaniu tych pieniędzy opiekun osoby niepełnosprawnej oddaje (do MOPS) równoważne 30 000 zł (świadczenie pielęgnacyjne). Chodziło o to, aby w okresie rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego, rodzina osoby niepełnosprawnej (najczęściej stopień znaczny) miała środki na utrzymanie osoby niepełnosprawnej. Finansować to miało świadczenie pielęgnacyjne, które następnie (jako pewien kredyt społeczny) trzeba zwrócić do MOPS. Taki miał być model rozliczenia między świadczeniem wspierającym a pielęgnacyjnym. W praktyce nie mamy z obu stron po 30 000 zł. Dla 2024 r. za okres 10 miesięcy otrzymywało się 29 880 zł świadczenia pielęgnacyjnego (miesięcznie 2988 zł), a maksymalna wysokość świadczenia wspierającego to za 10 miesięcy 39 180 zł (miesięcznie 3918 zł). W zależności od tempa przyznawania świadczenia wspierającego można było tak rozliczać okresy 5 miesięcy jak i np. 14 miesięcy.

REKLAMA

Bezpieczne i dochodowe (odsetki do 6,80%). Obligacje skarbowe - nowe emisje w kwietniu 2025 r. Jaka opłata za wcześniejszy wykup?

Ministerstwo Finansów w komunikacie przekazało informacje o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które są sprzedawane w kwietniu 2025 r. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmienią się w porównaniu do oferowanych w marcu, lutym i styczniu br.

Nawet 8% na lokacie w banku. Ranking lokat i kont oszczędnościowych: oprocentowanie pod koniec marca 2025 r.

Średnie oprocentowanie najlepszych lokat i rachunków oszczędnościowych wyniosło w marcu 2025 r. ponad 5,6% – wynika z najnowszych danych zebranych przez HREIT. Aż 3 banki kuszą obietnicą zysków na poziomie co najmniej 8% w skali roku.

Emerytury stażowe – Lewica i Solidarność naciskają. Czy rząd zgodzi się na zmiany?

Emerytury stażowe mogą się urzeczywistnić. Lewica i Solidarność walczą o zmiany, które mają umożliwić wcześniejsze przejście na emeryturę osobom z długim stażem pracy. Czy obecny rząd w końcu przychyli się do tych postulatów?

Nie doczekali na świadczenie wspierające za 9-12 miesięcy. Jest świadczenie pielęgnacyjne. Rodziny osób niepełnosprawnych nic nie wygrają w sądzie

Ostrzegano przed tym, że przewlekłość postępowań w WZON zderzy się z problemem śmierci osoby niepełnosprawnej, która złożyła wniosek o świadczenie wspierające, spełnia kryteria, ale nie doczekała decyzji WZON. Rodziny osób zmarłych koszty opieki pokryją ze świadczenia pielęgnacyjnego. Część z nich próbuje spierać się z WZON w sądach administracyjnych. Nie mają szansy. Stroną takich postępowań może być tylko osoba niepełnosprawna, a ta zmarła. Trzeba zapomnieć o świadczeniu wspierającym.

REKLAMA

Czy to już koniec przestawiania zegarków? Zniesienia zmiany czasu jest na agendzie UE

Czy to już koniec przestawiania naszych zegarków? Polska prezydencja w Unii Europejskiej podejmuje próbę przełamania impasu w sprawie zniesienia zmian czasu. Choć Komisja Europejska popiera ten pomysł, to brukselska biurokracja wciąż blokuje postępy. Dlaczego Europa nadal tkwi w czasowym chaosie i czy polski rząd zdoła zmienić bieg wydarzeń?

800 plus w 2025 i 2026 r. - termin na wniosek do ZUS

800 plus w 2025 i 2026 r. - nowy okres świadczeniowy rozpoczyna się 1 czerwca. Kiedy najlepiej złożyć elektroniczny wniosek do ZUS? Termin zapewniający ciągłość wypłaty świadczenia wychowawczego niedługo mija.

REKLAMA