Kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy

Celem zwolnienia od pracy, zwanego urlopem opiekuńczym, jest umożliwienie pracownikowi sprawowania opieki nad dzieckiem w przypadku jego choroby lub innych okoliczności uzasadniających konieczność stałej opieki niedającej się pogodzić z obowiązkami zawodowymi.


Urlop opiekuńczy ma charakter okazjonalny.
Nie chodzi bowiem o sprawowanie zwykłej opieki nad małym dzieckiem, ale o sytuacje awaryjne, gdy osoba wychowująca dziecko i jednocześnie pracująca zmuszona jest do pozostania w domu. Nieobecność pracownicy lub pracownika w pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem jest okresem nieobecności usprawiedliwionej. W tym okresie osoba nieobecna w pracy jest chroniona przed wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 41 k.p.) oraz przed rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia bez jej winy (art. 53 par. 2 k.p.). Ochrona stosunku pracy trwa przez okres pobierania zasiłku opiekuńczego.


Szczegółowe zasady korzystania z urlopu opiekuńczego oraz wypłaty zasiłku opiekuńczego reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.), do której odsyła art. 189 k.p. Zgodnie z ustawą, zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem krótkoterminowym z ubezpieczenia chorobowego, powiązanym do pewnego stopnia z macierzyństwem.


Zasiłek, zgodnie z powyższą ustawą (dalej ustawa zasiłkowa), przysługuje pracownikowi zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem
w wieku do ukończenia lat ośmiu w przypadku:

  • nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza
  • porodu lub choroby małżonka pracownika-ubezpieczonego stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki
  • pobytu małżonka pracownika stale opiekującego się dzieckiem w zakładzie opieki zdrowotnej.

Zasiłek przysługuje ponadto w razie konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia lat czternastu oraz (w niższym wymiarze) w razie choroby starszego dziecka lub innego członka rodziny. Ustawa zakreśla krąg osób zaliczanych do rodziny ubezpieczonego; obowiązuje przy tym warunek, aby członek rodziny, na którego przysługuje zwolnienie, pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z pracownikiem-ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki. Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia, jednak nie dłużej niż przez 60 dni w roku kalendarzowym w razie zwolnienia na dziecko zdrowe do lat ośmiu lub dziecko chore do lat czternastu. W przypadku zwolnienia na starsze dziecko lub innego członka rodziny przysługuje w wymiarze 14 dni w roku kalendarzowym.


Nie występuje w zasadzie konieczność sprawowania osobistej opieki przez pracownika, gdy poza nim są inni domownicy mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. W takiej sytuacji zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Niezależnie jednak od tego, czy inni domownicy są w stanie zapewnić opiekę, czy też nie, zasiłek opiekuńczy przysługuje pracownikowi korzystającemu ze zwolnienia od pracy w celu opieki nad chorym dzieckiem do lat dwóch.


Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. wynagrodzenia przyjmowanego do podstawy wymiaru, a więc tyle, ile zasiłek chorobowy.
Ustawa przewiduje utratę prawa do zasiłku za okres, na który pracownik został zwolniony od pracy, jeżeli w okresie zwolnienia podejmuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem, a także w razie sfałszowania zaświadczenia lekarskiego.


Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca (P-45/06) zasiłek opiekuńczy powinien przysługiwać także osobom ubezpieczającym się dobrowolnie, np. prowadzącym działalność gospodarczą oraz zleceniobiorcom.


prof. Jerzy Wratny

Uniwersytet Rzeszowski

Infor.pl
Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawę o asystencji osobistej. Co mówi pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami?
17 lip 2024

Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawowe uregulowanie asystencji osobistej. Łukasz Krasoń, pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami, przekazał, że projekt przepisów jest już na ostatniej prostej. Upowszechnienie się asystencji osobistej pozwoliłoby sporej grupie osób z niepełnosprawnościami na bardziej aktywne życie, także pod względem zawodowym.

Średnia krajowa w 2024 roku szybko rośnie, jeszcze szybciej rosną wynagrodzenia freelancerów – w jednej grupie nawet o 50 procent, kto zarabia najwięcej
16 lip 2024

Kto poza programistami podbija stawki za zlecenia i umowy o dzieło, przebijając w tym względzie wynagrodzenia najlepiej zarabiających specjalistów na etacie? Choć zarobki freelancerów rosną szybko, to jednak nie we wszystkich kategoriach. Na dodatek pojawiło się zagrożenie oskładowania ZUS wszystkich umów, co znacznie je ograniczy.

Teraz materiały budowlane znów zaczną drożeć, skoro popyt na nie wciąż rośnie, podobnie jak koszty związane z uwolnieniem cen energii
16 lip 2024

Głównym impulsem do podwyżki cen materiałów budowlanych miało być uruchomienie programu dopłat do mieszkań – #naStart. Wiadomo już, że zostało ono przesunięte o co najmniej pół roku. Czy to oznacza, że korekta w dół  cen materiałów budowlanych jeszcze potrwa?

Kredyt mieszkaniowy o stopie 0%, 0,5%, czy 1% od 2025 roku. Dla kogo? Kredyt #naStart - nowy, skomplikowany program dopłat do rat
17 lip 2024

W dniu 16 lipca 2024 r. opublikowana została nowa wersja projektu ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart. Ten nowy program dopłat do kredytów mieszkaniowych ma zastąpić od przyszłego roku bezpieczne kredyty 2% i rodzinne kredyty mieszkaniowe. Większa pomoc ma być zaadresowana do wieloosobowych gospodarstw domowych, w szczególności rodzin z dziećmi. Minister Rozwoju i Technologii (autor projektu) i rząd planują, że ta ustawa wejdzie w życie z dniem 15 stycznia 2025 r. Zasady udzielania kredytu #naStart a zwłaszcza przepisy określające wysokość dopłat są niezwykle skomplikowane. Przewidziane jest m.in. kryterium dochodowe i powierzchniowe.

Program #naStart odłożony na 2025 rok, czy teraz o mieszkanie będzie łatwiej lub trudniej. Co z cenami
16 lip 2024

Deweloperzy ze spokojem przyjęli informację, iż nowy rządowy program wsparcia dla nabywców mieszkań nie ruszy w lipcu. Przesunięcie dopłat na 2025 rok w ocenie większości nie zmieni planów firm deweloperskich. A czy wpłynie na podaż mieszkań i ich ceny?

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą
16 lip 2024

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

Często korzystasz z paczkomatów i automatów paczkowych, załóż rękawice przed dotknięciem urządzenia. Jakie zagrożenia dla zdrowia
16 lip 2024

Przy niektórych przyciskach i ekranach dotykowych automatów paczkowych, nazywanych popularnie paczkomatami – choć to nazwa zastrzeżona tylko dla jednej firmy – wykryto między innymi gronkowce i bakterie oportunistyczne. Te drugie mogą wywołać zakażenia przy osłabionym układzie odpornościowym oraz zatrucia pokarmowe.

Renta wdowia. Kiedy wejdzie w życie? Ministra podała termin, jest zmiana
17 lip 2024

Projekt wprowadzający rentę wdowią wróci już niedługo pod obrady Sejmu. Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekazała, że ma się to wydarzyć jeszcze w lipcu. Podała też termin, kiedy w związku z tym ustawa o rencie wdowiej może ostatecznie wejść w życie.

Inflacja już niestraszna firmom. Obawia się jej dwa razy mniej firm niż rok temu
16 lip 2024

W rok o połowę zmalała liczba małych i średnich firm, które boją się, że inflacja może zagrozić ich biznesom. Obecnie to zaledwie co czwarte przedsiębiorstwo. Zaskakujące są jednak branże, w których te obawy są największe. Inflacja straciła też rangę najpoważniejszej obawy.

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce
16 lip 2024

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

pokaż więcej
Proszę czekać...