Więcej przywilejów dla dziadków i pasierbów

Piasecka-Sobkiewicz Małgorzata
rozwiń więcej
O dziadków i pasierbów, którzy teraz nie dziedziczą, rozszerzy się krąg spadkobierców ustawowych Nowe rozwiązania ograniczą możliwość dziedziczenia masy spadkowej przez gminę i Skarb Państwa

Po zmarłym spadkobiercy będzie dziedziczyć nowy krąg krewnych. Do spadku zostaną dopuszczeni z mocy ustawy dziadkowie dziedziczący po wnukach oraz pasierbowie po macosze i ojczymie, wówczas gdy spadkodawca nie pozostawił bliższych krewnych. Z tego powodu zostaną ograniczone uprawnienia spadkowe gminy i Skarbu Państwa, którzy do tej pory dziedziczą po zmarłym spadkodawcy z mocy ustawy, mimo że żyją jego dalsi krewni nieuprawnieni jednak do objęcia spadku.

Rozszerzenie kręgu spadkobierców ustawowych proponuje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy kodeks cywilny, którego pierwsze czytanie odbyło się Sejmie.

Teraz musi być testament

Po zmarłym jego najbliżsi krewni dziedziczą z mocy ustawy. Natomiast na podstawie testamentu spadek mogą objąć nawet dalsi krewni nieprzewidziani w kręgu spadkobierców ustawowych albo osoby obce - tłumaczy adwokat Ewa Załęga z Kancelarii Adwokackiej Ewa Załęga. Zdarza się jednak, że zmarły nie zdąży sporządzić testamentu albo nie zrobi ważnego testamentu i wówczas nie mają prawa do spadku pasierbowie, mimo że wychowywał ich i traktował jak własne dzieci - dodaje Ewa Załęga.

Natomiast na problem dziadków pozbawionych praw do dziedziczenia ustawowego po wnukach zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich. W swoim wystąpieniu przypomniał przypadek, gdy w wypadku zginęli rodzice, a wkrótce po nim na skutek obrażeń powypadkowych zmarł małoletni jedyny ich syn. Dziecko zmarło później niż rodzice, a więc nabyło po nich prawo do spadku. Nie pozostawiło krewnych, którzy mogliby po nim dziedziczyć. Było jedynakiem, więc nie miało rodzeństwa, które mogłoby objąć spadek, a rodzice zmarli przed nim.

- Z mocy ustawy dziedziczą małżonek i dzieci, a w razie braku dzieci małżonek w zbiegu z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy. Natomiast po osobie bezdzietnej i stanu wolnego prawo do spadku z mocy ustawy nabywają rodzice i rodzeństwo - mówi Ewa Załęga.

Natomiast RPO zwrócił uwagę, że w takiej sytuacji nie dziedziczą dziadkowie, którzy często faktycznie przyczynili się formalnymi bądź nieformalnymi darowiznami do powstania masy spadkowej. Po śmierci ich dziecka oraz wnuka przekazany zmarłym często dorobek całego ich życia przejmuje gmina, która w dodatku nie może takiego spadku odrzucić.

Po osieroconym wnuku

Projekt przewiduje dopuszczenie do dziedziczenia dziadków i ich zstępnych, wówczas gdy nie żyją inni spadkobiercy zmarłego wywodzący się spośród kręgu tych jego krewnych, którzy teraz dziedziczą po nim z mocy ustawy. Po osieroconym wnuku dziedziczyć więc będą zarówno dziadowie ze strony ojca i matki, a w razie ich śmierci ciotki i wujkowie oraz stryjenki i stryjowie zmarłego wnuka. Teraz w takich przypadkach dziedziczy gmina lub Skarb Państwa, nawet wówczas gdy dziadkowie mieszkali razem i ze zmarłym faktycznie pozostawali z nim we wspólnocie majątkowej.

- Taka wspólnota majątkowa przejawiała się tym, że dziadkowie przekazali swój majątek dziecku, zamieszkali z nim, a utrzymywali się nie tylko z renty albo emerytury, bo obdarowany pomagał im finansowo. Natomiast po śmierci obdarowanego oraz bezpotomnej śmierci jego dziecka, czyli wnuka obdarowanego, faktycznie cały majątek odziedziczy gmina, która nie może odrzucić spadku na rzecz dziadków. Nie będą na niej ciążyły też żadne obowiązki alimentacyjne - tłumaczy Jacek Stanisławski, prawnik z Kancelarii Olczyk & Kubicki.

Taki porządek dziedziczenia negatywnie ocenia też rzecznik praw obywatelskich i uważa, że w niedostateczny sposób chroni on konstytucyjne prawo dziedziczenia oraz nie bierze pod uwagę dobra rodziny.

Projekt przewiduje, że do spadku mogliby zostać dopuszczeni też pasierbowie i ich udziały w masie spadkowej byłyby wówczas równe. Po macosze lub ojczymie dziedziczyliby, wówczas gdy zmarły nie pozostawi małżonka ani innych bliskich krewnych, którzy mogą i chcą po nim dziedziczyć.

Rodzice dostaną więcej

Proponuje się też, aby rodzice spadkodawcy w porządku dziedziczenia wyprzedzali rodzeństwo spadkodawcy i zstępnych rodzeństwa, wówczas gdy zmarły nie pozostawił własnych dzieci. Dziedziczyć wówczas będą razem z małżonkiem spadkodawcy, udział spadkowy każdego z rodziców wynosić ma jedną czwartą spadku. Gdy spadkodawca nie zostawi małżonka ani dzieci, to wówczas rodzice odziedziczą cały spadek w częściach równych, nawet jeżeli żyje rodzeństwo spadkodawcy. Natomiast rodzeństwo odziedziczy cały spadek, wówczas gdy nie żyje przynajmniej jeden z rodziców spadkodawcy. Obejmą oni wówczas - w częściach równych - cały udział, który przypadałby rodzicowi, który już nie żyje. Gdyby zaś ktoś z rodzeństwa nie dożył otwarcia spadku, to wówczas jego udział dostaną jego zstępni.

Autorzy projektu uzasadnili przywileje spadkowe rodziców zmarłego tym, że często rodzice przyczynili się do powstania majątku spadkodawcy, a teraz znajdują się w takim wieku, że ich możliwości zarobkowe kurczą się, a nie będą już mogli liczyć na pomoc zmarłego spadkodawcy

Porządek dziedziczenia negatywnie ocenia RPO i uważa, że w niedostateczny sposób chroni on konstytucyjne prawo dziedziczenia oraz nie bierze pod uwagę dobra rodziny

Zasady dziedziczenia .

MaŁgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Infor.pl
Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawę o asystencji osobistej. Co mówi pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami?
17 lip 2024

Osoby z niepełnosprawnościami czekają na ustawowe uregulowanie asystencji osobistej. Łukasz Krasoń, pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami, przekazał, że projekt przepisów jest już na ostatniej prostej. Upowszechnienie się asystencji osobistej pozwoliłoby sporej grupie osób z niepełnosprawnościami na bardziej aktywne życie, także pod względem zawodowym.

Blisko 5 tys. zgłoszeń związanych ze zdarzeniami atmosferycznymi
17 lip 2024

We wtorek i środę strażacy w całym kraju mieli ręce pełne roboty. Do godz. 6 odnotowano 4998 zgłoszeń związanych z pogodą. Obrażenia odniosły cztery osoby. 

Średnia krajowa w 2024 roku szybko rośnie, jeszcze szybciej rosną wynagrodzenia freelancerów – w jednej grupie nawet o 50 procent, kto zarabia najwięcej
16 lip 2024

Kto poza programistami podbija stawki za zlecenia i umowy o dzieło, przebijając w tym względzie wynagrodzenia najlepiej zarabiających specjalistów na etacie? Choć zarobki freelancerów rosną szybko, to jednak nie we wszystkich kategoriach. Na dodatek pojawiło się zagrożenie oskładowania ZUS wszystkich umów, co znacznie je ograniczy.

Teraz materiały budowlane znów zaczną drożeć, skoro popyt na nie wciąż rośnie, podobnie jak koszty związane z uwolnieniem cen energii
16 lip 2024

Głównym impulsem do podwyżki cen materiałów budowlanych miało być uruchomienie programu dopłat do mieszkań – #naStart. Wiadomo już, że zostało ono przesunięte o co najmniej pół roku. Czy to oznacza, że korekta w dół  cen materiałów budowlanych jeszcze potrwa?

Kredyt mieszkaniowy o stopie 0%, 0,5%, czy 1% od 2025 roku. Dla kogo? Kredyt #naStart - nowy, skomplikowany program dopłat do rat
17 lip 2024

W dniu 16 lipca 2024 r. opublikowana została nowa wersja projektu ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart. Ten nowy program dopłat do kredytów mieszkaniowych ma zastąpić od przyszłego roku bezpieczne kredyty 2% i rodzinne kredyty mieszkaniowe. Większa pomoc ma być zaadresowana do wieloosobowych gospodarstw domowych, w szczególności rodzin z dziećmi. Minister Rozwoju i Technologii (autor projektu) i rząd planują, że ta ustawa wejdzie w życie z dniem 15 stycznia 2025 r. Zasady udzielania kredytu #naStart a zwłaszcza przepisy określające wysokość dopłat są niezwykle skomplikowane. Przewidziane jest m.in. kryterium dochodowe i powierzchniowe.

Program #naStart odłożony na 2025 rok, czy teraz o mieszkanie będzie łatwiej lub trudniej. Co z cenami
16 lip 2024

Deweloperzy ze spokojem przyjęli informację, iż nowy rządowy program wsparcia dla nabywców mieszkań nie ruszy w lipcu. Przesunięcie dopłat na 2025 rok w ocenie większości nie zmieni planów firm deweloperskich. A czy wpłynie na podaż mieszkań i ich ceny?

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą
16 lip 2024

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

Często korzystasz z paczkomatów i automatów paczkowych, załóż rękawice przed dotknięciem urządzenia. Jakie zagrożenia dla zdrowia
16 lip 2024

Przy niektórych przyciskach i ekranach dotykowych automatów paczkowych, nazywanych popularnie paczkomatami – choć to nazwa zastrzeżona tylko dla jednej firmy – wykryto między innymi gronkowce i bakterie oportunistyczne. Te drugie mogą wywołać zakażenia przy osłabionym układzie odpornościowym oraz zatrucia pokarmowe.

Renta wdowia. Kiedy wejdzie w życie? Ministra podała termin, jest zmiana
17 lip 2024

Projekt wprowadzający rentę wdowią wróci już niedługo pod obrady Sejmu. Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekazała, że ma się to wydarzyć jeszcze w lipcu. Podała też termin, kiedy w związku z tym ustawa o rencie wdowiej może ostatecznie wejść w życie.

Inflacja już niestraszna firmom. Obawia się jej dwa razy mniej firm niż rok temu
16 lip 2024

W rok o połowę zmalała liczba małych i średnich firm, które boją się, że inflacja może zagrozić ich biznesom. Obecnie to zaledwie co czwarte przedsiębiorstwo. Zaskakujące są jednak branże, w których te obawy są największe. Inflacja straciła też rangę najpoważniejszej obawy.

pokaż więcej
Proszę czekać...